فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
79
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
آنكه بىچيزان و درويشان صاحب مال و مكنت شوند و عمارتهاى عالى سازند . عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه فرمود : بعد ازان آن مرد كه سؤالها كرده بود برفت بعد از زمانى . و بعضى گويند سه روز . آنحضرت از من پرسيد : اى عمر دانستى كه آن مرد كه اين سؤالها كرد چه كس بود ؟ گفتم : خدا و رسول او داناترند . آنحضرت صلى اللّه عليه و سلم فرمود : [ 33 ر ] آن مرد جبريل بود كه آمد تا شما را تعليم كند دين شما اينست . حديث جبريل و علما گفتهاند اين واقعه در اواخر عمر آنحضرت صلى اللّه عليه و سلم بود و شرايع اسلام و احكام ايمان و احسان و ساعت و امارات آن در مدت بعثت متفرق بر آنحضرت نازل شده بود . لطف الهى تقاضاى آن كرد كه در آخر عمر آنحضرت جبريل به شكل بشرى پيدا شود و تمامى آن احكام و شرايع را در مجلس خاص از آن حضرت سؤال كند و جواب شنود و اصحاب جبريل را به بينند موجب زيادتى يقين و تصديق ايشان شود . نوبتى در باديهء بخارا در حالت سوارى به حضرت خان عرضه داشت كردم كه امسال ماه رمضان بسمرقند رفتم و چهار مجلس حديث خواندم و درس گفتم يكى در مزار چاكر ديزه و دوم در مسجد جامع و سيوم در مدرسهء عالى مبانى كه معمار همت عاليحضرت خان اساس رفيع البنيان آن را طرح كرده و چهارم در مزار امام محمد بن اسمعيل البخارى رحمه اللّه تعالى در موضع خرتنگ از ولايت سغد و در هر مجلس از هزاران زيادت علما و طالبان و فقرا و صلحا و عزيزان حاضر بودند . روزى كه در مدرسهء رفيع البنيان حضرت خان عالى مكان برسوم افادت اقدام مىنمودم حديث جبريل خواندم و حقايق ايمان و اسلام و ديگر جلايل فوايد كه در ضمن آن حديث جليل القدر مندرجست بيان كردم . چون بامارات قيامت رسيدم و آن بناى رفيع عظيم الشأن كه اساس فلك پيش آن بىمقدار و رفعت طاق صفهاش رشك پيش طاق گنبد دوّار بود